Podatki

Czy samozatrudniony płaci podatek dochodowy?

Osoby samozatrudnione (Self-employed), które prowadzą firmy jednoosobowe (Sole Trader), lub są partnerami w spółkach cywilnych (Partnership), płacą podatek dochodowy (Income Tax) z zysku uzyskanego z samodzielnej działalności gospodarczej.

Procedura rozliczenia podatku dochodowego osoby samozatrudnionej (Self-employed), wygląda następująco:

• Obliczenie zysku przedsiębiorstwa. Na podstawie dokumentacji księgowej osoba samozatrudniona (Self-employed) lub autoryzowane przez nią biuro księgowe, oblicza zysk z samodzielnej działalności gospodarczej, który jest różnicą miedzy dochodami ze sprzedaży towarów i usług oraz poniesionymi kosztami. Zysk można obliczyć, jeżeli osoba samozatrudniona (Self-employed) prowadzi księgowość, do czego jest prawnie zobowiązana.
• Obliczanie podstawy opodatkowania (Tax Self Assessment). Osoba samozatrudniona (Self-employed) nie rozlicza zysku swojego przedsiębiorstwa w oddzielnej deklaracji, ani nie płaci z tego zysku oddzielnego podatku dochodowego. Cały zysk uzyskany z samodzielnej działalności gospodarczej, samozatrudniony (Self-employed) dodaje do swoich innych, osobistych dochodów, przykładowo z pensji i wynagrodzeń (Salaries & Wages), czynszów (Rents) lub dywidend z udziałów w firmach kapitałowych (Dividends). Dopiero suma wszystkich dochodów osoby samozatrudnionej tworzy podstawę opodatkowania z tytułu jej podatku dochodowego (Income Tax).
• Deklaracja podatkowa na potrzeby podatku dochodowego (Tax Return). Po zakończeniu roku podatkowego, samozatrudniony (Self-employed) musi złożyć w urzędzie skarbowym (HMRC) osobistą deklarację podatkową z tytułu podatku dochodowego (Tax Return), która powinna także uwzględnić zysk z samodzielnej działalności gospodarczej.
  W deklaracji podatkowej (HMRC), samozatrudniony (Self-employed) lub autoryzowane przez niego biuro księgowe, oblicza wysokość podatku dochodowego, uwzględniając:
  • Uzyskane dochody (Income)
  • Obowiązującą kwotę wolną od podatku (Tax Allowance), oraz
  • Aktualne stawki (progi) podatku dochodowego (Income Tax Rate).
• Termin złożenia deklaracji podatkowej (Tax Return) w urzędzie skarbowym (HMRC). Samozatrudniony (Self-employed) jest zobowiązany złożyć deklarację podatkową na potrzeby podatku dochodowego (Tax Return) po upływie każdego roku podatkowego, który kończy się 5 kwietnia, najpóźniej do:
  • 31 października roku, w którym zakończył się rozliczany rok podatkowy, jeżeli składa deklarację podatkową w formie pisemnej.
  • 31 stycznia następnego roku, po zakończeniu rozliczanego roku podatkowego, jeżeli składa deklarację podatkową w formie elektronicznej (przez Internet).
  Nawet, jeżeli samozatrudniony (Self-employed) w danym roku podatkowym, nie uzyskał żadnych dochodów, nadal jest zobowiązany do złożenia deklaracji podatkowej (Tax Return) – tak zwanej „deklaracji zerowej”.
• Płatność podatku dochodowego. Należności z tytułu podatku dochodowego (Income Tax), samozatrudniony (Self-employed) powinien uiścić najpóźniej do 31 stycznia następnego roku po zakończeniu roku podatkowego, niezależnie od tego w jakiej formie złożył deklarację podatkową.
• Potwierdzenie rozliczenia podatku dochodowego z urzędem skarbowym (Tax Calculation). Urząd skarbowy (HMRC) potwierdza zakończenie procedury rozliczania podatku dochodowego na dany rok podatkowy, przesyłając osobie samozatrudnionej (Self-employed) dokument zwany Tax Calculation.

Czy samozatrudniony płaci składki na ubezpieczenie społeczne (NI)?

Osoba samozatrudniona (Self-employed) jest prawnie zobowiązana do płacenia składki z tytułu ubezpieczeń społecznych (National Insurance Contribution).

Osoba samozatrudniona (Self-employed) płaci dwa rodzaje składki z tytułu ubezpieczeń społecznych:

• Składkę klasy 2 (Class 2 National Insurance Contribution), która w roku podatkowym 2009/2010 wynosi £2,40 tygodniowo. Wielkość składki jest ustalana każdego roku jako zryczałtowane (stałe), tygodniowe obciążenie. Zobacz aktualne składki z tytułu ubezpieczeń społecznych.
  
  Składkę klasy 2 można płacić miesięcznie poleceniem przelewu z konta bankowego (direct debit) lub czekiem, kartą debetową i przelewem bankowym na podstawie rachunków, które urząd skarbowy (HMRC) wystawia kwartalnie w styczniu, kwietniu, lipcu i październiku każdego roku.
  
  Osoba samozatrudniona (Self-employed) jest zobowiązana do płacenia składki z tytułu ubezpieczeń społecznych nawet, jeżeli z racji zatrudnienia jako pracobiorca (Employee), jej pracodawca równolegle opłaca za nią pracowniczą składkę klasy 1 z tytułu ubezpieczeń społecznych (Class 1 National Insurance Contribution). Jednakże, jeżeli płatności pracowniczej składki klasy 1, przekroczą określony poziom, istnieje możliwość odroczenia płatności składki klasy 2
• Składkę klasy 4 (Class 4 National Insurance Contribution), której wysokość zależy od zysku przedsiębiorstwa samozatrudnionego. Składkę klasy 4 płaci się raz w roku, wraz z podatkiem dochodowym (Income Tax).
  Wysokość składki klasy 4 oblicza się w następujący sposób:
  • 8% z zysku pomiędzy £5.715 i £43.875, plus
  • 1% z zysku powyżej £43.875.
  Jeżeli zysk samozatrudnionego (Self-employed) z samodzielnej działalności gospodarczej jest niższy od £5.715, nie płaci on składki klasy 4 na ubezpieczenie społeczne.

Więcej na temat składki z tytułu ubezpieczeń społecznych (NIC)…

Czy samozatrudniony jest podatnikiem VAT?

Podatnikami VAT, uprawnionymi do wystawiania faktur VAT, są tylko przedsiębiorstwa, w tym osoby samozatrudnione (Self-employed), które w tym celu zarejestrowały się w urzędzie skarbowym (HMRC).

Rejestracja samozatrudnionego (Self-employed) jako podatnika VAT:

• Jest obowiązkowa, jeżeli obrót firmy przekroczył £68.000 w ostatnich kolejnych 12 miesiącach działalności. Nie należy przy tym mylić tego okresu z rokiem podatkowym lub kalendarzowym. W przypadku spóźnionej rejestracji VAT, przedsiębiorstwo musi nadpłacić VAT należny urzędowi skarbowemu (HMRC) i może zostać ukarane grzywną.
• Jest wskazana, jeżeli firma z pewnością przekroczy próg £68.000 obrotu w ciągu najbliższych 12 miesięcy.
• Może być dobrowolna, jeżeli przykładowo samozatrudniony (Self-employed) chce wystawiać faktury VAT lub odzyskiwać VAT nadpłacony w ramach poniesionych kosztów.

W momencie rejestracji na potrzeby podatku VAT, samozatrudniony (Self-employed) jest zobowiązany:

• Wybrać określony plan księgowy dla rozliczania podatku VAT (VAT accounting scheme) z urzędem skarbowym (HMRC). Wybór planu księgowego VAT ma zasadniczy wpływ na wysokość i częstotliwość płacenia podatku VAT. Przykładowo, jeżeli roczny obrót firmy nie przekracza £150.000, samozatrudniony (Self-employed) może zastosować ryczałtowy plan księgowy dla podatku VAT (Flat Rate Scheme). W takim wypadku, osoba samozatrudniona (Self-employed) płaci procentowo stały podatek VAT od obrotu, bez uwzględniania podatku VAT nadpłaconego w kosztach. Wysokość ryczałtowej stawki VAT zależy od branży, w której samozatrudniony (Self-employed) działa.
• Wystawiać faktury VAT-owskie, z naliczonym na sumę netto rachunku i wyszczególnionym podatkiem VAT. Naliczony podatek VAT, samozatrudniony (Self-employed) powinien odprowadzić do urzędu skarbowego (HMRC). Zanim to jednak uczyni, ma prawo pomniejszyć tę należność o tak zwany VAT nadpłacony, czyli sumę podatku VAT, którą firma zapłaciła w ramach poniesionych kosztów.
• Kwartalnie, sporządzać deklaracje VAT (VAX Tax Return), które stanowią podstawę rozliczenia podatku VAT z urzędem skarbowym (HMRC). Wraz ze złożeniem deklaracji VAT, podatnik powinien uregulować należności z tego tytułu. Może się jednak zdarzyć, że to urząd podatkowy (HMRC) zwraca przedsiębiorstwu nadpłacony podatek VAT, jeżeli jego suma przewyższa naliczony.

Więcej na temat podatku VAT…

Jakie inne podatki i opłaty płaci samozatrudniony?

W większości przypadków, samozatrudniony (Self-employed) jest zobowiązany jedynie do płacenia podatku dochodowego oraz składki na ubezpieczenie społeczne klasy 2 i 4. Obydwa obciążenia samozatrudniony (Self-employed) rozlicza z urzędem skarbowym (HMRC).

Jeżeli jednak samozatrudniony (Self-employed) używa pomieszczeń przemysłowych, usługowych lub handlowych (nie-mieszkalnych) do prowadzenia działalności gospodarczej, jest zobowiązany do płacenia gminnego podatku od przedsiębiorstw (Business Rate).

Gminny podatek od przedsiębiorstw (Business Rate) jest odpowiednikiem podatku gminnego od nieruchomości mieszkalnych (Council Tax). Podatek trafia do lokalnych władz gminy lub dzielnicy i jest przeznaczony na utrzymanie służb publicznych, jak na przykład policji.

Gminny podatek od przedsiębiorstw (Business Rate) oblicza się podobnie jak gminny podatek od nieruchomości mieszkalnych (Council Tax). Na zlecenie władz lokalnych, agencja wyceny VOA (Valuation Office Agency) co pięć lat, szacuje wartość nieruchomości przemysłowych, handlowych i usługowych na potrzeby podatku. Wycena opiera się na wartości rynkowej danej nieruchomości. Następnie, wycenioną wartość nieruchomości mnoży się przez określony przelicznik, który ustala rząd centralny. Używa się różnych przeliczników dla Anglii, Walii, Szkocji i Północnej Irlandii.

W rezultacie, wysokość gminnego podatku od przedsiębiorstw (Business Rate) zależy od:

• Położenie nieruchomości przemysłowej, usługowej lub handlowej (nie-mieszkalnej)
• Wartości nieruchomości, w której samozatrudniony (Self-employed) prowadzi działalność.
• Powierzchni, którą samozatrudniony (Self-employed) wynajmuje na potrzeby swojego przedsiębiorstwa.

Płatność gminnego podatku od przedsiębiorstw (Business Rate) odbywa się na takich samych zasadach jak gminnego podatku od nieruchomości mieszkalnych (Council Tax).

W marcu lub kwietniu każdego roku, władze gminy (Council) przesyłają użytkownikowi danego lokalu, rachunek na podatek od przedsiębiorstw (Business Rate), który zazwyczaj należy zapłacić w dziesięciu, równych ratach.

Samozatrudniony (Self-employed) rozlicza gminny podatek od przedsiębiorstw (Business Rate) z lokalnymi władzami (Council), nie z urzędem podatkowym (HMRC).

Więcej na temat gminnego podatku od przedsiębiorstw (Business Rate)…

Samozatrudniony (Self-employed) może być także zobowiązany do płacenia specyficznych podatków na określone towary i usługi, jeżeli prowadzi działalność w branży, gdzie tego rodzaju obciążenia obowiązują.

Najlepszym przykładem tego rodzaju podatków, są:

• Opłaty akcyzowe (Tobacco & Alcohol Duty), które obowiązują w handlu alkoholem i wyrobami tytoniowymi. Więcej na temat opłat akcyzowych…
• Podatek od gier hazardowych (Betting & Gaming Duty).

Jak samozatrudniony może zakończyć działalność gospodarczą?

Samozatrudniony (Self-employed) może w każdej chwili zakończyć działalność gospodarczą. Wymaga to jednak dopełnienia kilku formalności.

W pierwszy rzędzie samozatrudniony (Self-employed) powinien:

• Rozliczyć się z urzędem skarbowym (HMRC), z tytułu zobowiązań podatkowych – podatek dochodowy (Income Tax), podatek VAT, zobowiązania z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne i podatku dochodowego pracowników.
• Rozliczyć się z pracownikami (Payroll) i dostarczyć zatrudnionym odpowiednie formularze (P45, P60).
• Rozliczyć zobowiązania i należności firmy z dostawcami, odbiorcami i instytucjami kredytowymi.

Po uporządkowaniu spraw przedsiębiorstwa, samozatrudniony (Self-employed) może powiadomić urząd skarbowy (HMRC) o zakończeniu samodzielnej działalności gospodarczej.